Bobik (Vicia faba ssp. minor) pochodzi z Azji południowo – zachodniej. Jest jedną z najstarszych strączkowych roślin uprawnych. Posiada dobrze rozwinięty korzeń palowy typu II i ma nieliczne korzenie boczne. Brodawki mają kształt szyszkowaty. Bobik wytwarza sztywną i silną łodygę, której wysokość może dochodzić do 2 m. W korzystnych warunkach wilgotnościowych ma zdolność do rozgałęziania się. Liście bobiku są złożone i parzystopierzaste. Kwiaty rośliny są zebrane w grona. Grono zawiera 2 – 9 silnie pachnących i niby rurkowatych kwiatów, mających biały kolor z występującymi ciemnymi plamkami na skrzydełkach. Kwiatostan osadzony jest w kącie liścia. Owocem bobiku jest mięsisty strąk, wyścielony wewnątrz białą i gąbczastą tkanką. Strąki podczas dojrzewania ciemnieją i stają się skórzaste. Strąki zawierają po 2 – 3 nasiona. Nasiona mogą być owalne lub prawie kuliste, cylindryczne, lekko spłaszczone. Mają piaskową lub jasnobrunatną barwę, a z czasem ciemnieją.
Obecnie w Polsce uprawianych jest 10 odmian bobiku. Bobik przy zawartości 25 – 30% białka w nasionach jest cennym jego źródłem. Jest również doskonałą rośliną paszową. Bobik uprawiany jest na zieloną masę w zasiewach mieszanych, gdzie pełni funkcję rośliny podporowej.

Bobik wymaga najlepszych gleb, bogatych w składniki pokarmowe, spośród wszystkich roślin strączkowych. Bobik, tak jak łubin, posiada silny palowy system korzeniowy, który sięga na głębokość ponad 1 m. W ten sposób ma możliwość pobierania składników pokarmowych, które są niedostępne dla innych roślin w płodozmianie. Stanowisko pod bobik nie może być piaszczyste. Powinno być nawet zlewne, ze względu na duże wymagania bobiku pod względem wilgotności. Ponieważ lekkie gleby nie magazynują wystarczającej ilości wody, bobik należy siać na glebach przynajmniej klasy IVa. Najlepiej uprawiać go na glebach należących do kompleksu pszennego bardzo dobrego i dobrego oraz żytniego bardzo dobrego. Bobik najbardziej lubi gleby o odczynie obojętnym lub zasadowym (pH 6,5 – 7,2). Gleby nie mogą mieć odczynu kwaśnego. Bobik nie ma wysokich wymagań temperaturowych. Nasiona bobiku kiełkują przy 3 – 40C, a wschodzące rośliny są odporne na przymrozki, nawet do – 80C. Podczas przymrozków nadziemna część rośliny rośnie wolniej, ale intensywnie rozwija się jej system korzeniowy. Bobik źle znosi upały, jednakże przy zmniejszonej liczbie opadów i w wysokich temperaturach w nasionach gromadzi się więcej białka

Uprawa ekologiczna bobiku wymaga przedplonu, którym są zboża ozime lub jare. Natomiast bobik jest dobrym przedplonem dla pszenicy ozimej. Bobiku nie należy uprawiać po drobno- i grubonasiennych roślinach motylkowych, ani w monokulturze. Zagraża to wystąpieniem nicieni, zgorzeli korzeniowej oraz allelopatii. Bobik najlepiej siać 4 lata po nawożeniu obornikiem. Przerwy w uprawie powinny wynosić 4 – 5 lat.

Bobik posiada wysoką masę tysiąca nasion (nawet powyżej 0,5 kg). Wysiewa się go głęboko, na 8 – 10 cm. Aby skiełkować, nasiona bobiku potrzebują dużo wody (około 150% swojej masy) – płytki siew nie gwarantuje zatem jej dostatecznej ilości. Bobik wysiewamy jak najwcześniej, gdy tylko możliwy jest wjazd w pole, ze względu na długie wschody (nawet 3 – 4 tygodnie). Norma siewu: 45 – 50 sztuk/m2 (220 – 260 kg/ha) dla odmian niesamokończących i 55 – 60 sztuk/m2 dla odmian samokończących (240 – 300 kg/ha), przy rozstawie rzędów 20 – 25 cm. Bardziej gęsty siew uniemożliwi wytworzenie strąków dolnego i środkowego pietra.

Niewielkie zagęszczenie bobiku na 1 m2 pola powoduje duże zachwaszczenie. Zalecane jest 1 – 2-krotne bronowanie pola w poprzek rzędów lub na ukos. Zabiegi te niszczą dopiero wschodzące chwasty oraz pomagają rozbić skorupę glebową. Nie wykonujemy bronowania podczas wschodów bobiku, aby nie zniszczyć młodych roślin. Następne bronowanie należy przeprowadzić , gdy rośliny wytworzą 2 -3 liście, najlepiej przed lub popołudniu.

Bobik jest dojrzały do zbioru w różnym czasie. Podczas suchych lat odmiany tradycyjne dojrzewają po 120 dniach, a wilgotnych po 140 dniach od siewu. Formy samokończące bobiku dojrzewają o 7 – 10 dni wcześniej od form niesamokończących. Optymalny termin zbioru bobiku przypada na wrzesień. Zbiór najlepiej rozpocząć wtedy, gdy nasiona bobiku mają 16 – 20% zawartości wody. Zbiór dokonuje się jednoetapowo za pomocą kombajnu.

Po omłocie nasiona czyści się na wialni, aby usunąć strączyny i resztki pożniwne, które mogą prowadzić do zawilgotnienia nasion. Nasiona powinny być dosuszane do wilgotności poniżej 15%.

• Borek K., Uprawa bobiku – siew, nawożenie, wymagania i zbiór (dostęp 29.01.2019 https://www.rynek-rolny.pl/artykul/uprawa-bobiku-siew-nawozenie-wymagania-i-zbior.html?page=30.
• Daleszyński J., Bobik na najlepsze gleby. Top Agrar Polska, 2014, 12, s. 88 – 90.
• Dubas A., Gładysiak S. (red.), Szczegółowa uprawa roślin rolniczych. Wydawnictwo Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu, Poznań 1997