Pszenica płaskurka (Triticum dicoccum) jest prymitywnym gatunkiem pszenicy. Uprawiana była na szeroką skalę w starożytnej Mezopotamii. To jedno z pierwszych udomowionych zbóż na Bliskim Wschodzie. Badacze Biblii uważają, że chleb, którym Jezus dzielił się z uczniami podczas Ostatniej Wieczerzy, był upieczony właśnie z płaskurki. Płaskurka jest związana z polskim rolnictwem od początku – była uprawiana już ok. 2 tys. lat p.n.e., a jej nasiona odnaleziono w jaskiniach koło Ojcowa. Uprawa ekologiczna pszenicy płaskurki jest doskonałą formą gospodarki tym zbożem w Polsce. Sporadycznie uprawia się ją również na Kaukazie, w Etiopii i w krajach śródziemnomorskich. Występują formy ozime i jare płaskurki.
Pszenica płaskurka, podobnie jak pszenica samopsza, posiada niewymłacające się osadki (kłos rozpada się po omłóceniu na oddzielne kłoski z częścią osadki). Kłos jest zbity, płaski i ościsty, a osadka łamliwa. Ości w kłosie są szerzej rozstawione, niż u samopszy. Plewy, które otaczają kłoski są wypukłe i zakończone ostrym ząbkiem. Kłoski są najczęściej trzykwiatowe i wykształcają dwa ziarniaki. Ościste plewki nie odpadają od ziarniaków. Drobne ziarniaki są dobrze wypełnione i mają silnie wykształconą bródkę. Źdźbło płaskurki jest zazwyczaj wypełnione (szczególnie w górnych międzywęźlach).
Płaskurka zawiera dużo białka, błonnika pokarmowego i glukanów, wapnia, fosforu, witaminy E, B1, B3 oraz B5. Gluten obecny w płaskurce, podobnie jak gluten zawarty w samopszy, jest lepiej tolerowany przez pacjentów z celiakią, niż np. gluten obecny w pszenicy zwyczajnej. Spożywanie produktów na bazie mąki z płaskurki pomaga obniżyć poziom cholesterolu i glukozy we krwi. Mąka z płaskurki nadaje się do wypieku chleba, przyrządzania naleśników, a także produkcji płatków.

Pszenica płaskurka jest bardzo odporna na niedogodności klimatyczne, choroby oraz szkodniki.

Ekologiczna uprawa płaskurki wymaga dobrego przedplonu, a najlepszym jest koniczyna z jak najmniejszą zawartością perzu. Płaskurka nie wymaga stosowania nawozów, pestycydów, ani chemicznych środków ochrony rośli, stąd jest idealnym zbożem do uprawy ekologicznej.

Wysiewa się całe kłoski, ponieważ ziarniaki otoczone są przez mocne plewy. Norma wysiewu: ok. 200 kłosków/m2 (płaskurka ozima – 250 kg/ha, płaskurka jara – od 200 do 230 kg/ha). Kłoski wysiewamy na głębokość 3 – 6 cm, w rzędach rozstawionych co 17 – 24 cm. Siew powinien być tym głębszy, im lżejsza gleba. W ten sposób kłoski mają możliwość znalezienia odpowiedniej ilości wilgoci do skiełkowania.
Siew wykonujemy przy pomocy siewnika przystosowanego do wysiewu ziarna w kłoskach. Taki siewnik posiada wałki do roślin gruboziarnistych i gładkie lejki (kłoski nie zapychają się w nich). Siew można również wykonać rzutowo (ręcznie lub przy pomocy rozsiewacza do nawozów), a następnie wymieszać płytko z glebą za pomocą kultywatora lub glebogryzarki. Termin siewu formy ozimej: w październiku, do końca miesiąca.

Zaleca się przeprowadzenie dwukrotnego bronowania wiosną, na krzyż ostrą broną lub broną chwastownik. Rośliny zostaną uszkodzone, jeśli po bronowaniu wystąpią przymrozki. Przed bronowaniem dobrym zabiegiem jest wsianie wsiewki koniczyny lub seradeli, co zwiększa o 20% plon na glebach lżejszych.

Zbioru dokonujemy przy pomocy kombajnu. Nasiona zbiera się w łusce (razem z plewą). Należy wtedy pamiętać o tym, aby zmniejszyć obroty motowideł, co zapobiega odłamaniu dużej ilości kłosów i spadaniu ich na ziemię. Należy także odpowiednio ustawić sita młocarni w taki sposób, aby przez szczeliny wpadały połamane kłosy. Nadmuch powietrza ustawiamy jak przy owsie. Pszenicę najlepiej kosić po południu, dzięki temu kłosy są suche i łatwiejsze do odplewienia. Plony pszenicy samopszy wynoszą od od 1 do 1,5 tony z ha.
Odpowiednio przerobiony bukownik do koniczyny jest najlepszą maszyną do wyłuskiwania ziarna z plew. Stalowa siatka na sitach bukownika musi mieć oczka 4 – 5 mm. Odplewianie można również przeprowadzić na śrutowniku, posiadającym szczeliny 4 mm (kłoski przepuszczamy kilka razy i za każdym razem odsiewamy na wialni). Do odplewienia można też użyć łuszczarki.

Należy dbać o to, aby przechowywane ziarno było zawsze suche, czyste oraz pozbawione szkodników zbożowo – mącznych

• Babalski M., Ogólna uprawa zbóż w gospodarstwie ekologicznym, 2012 r. (dostęp 25.01.2019 http://lgdpojezierzebrodnickie.pl/wp-content/uploads/2015/05/Ksi%C4%85%C5%BCka-og%C3%B3lna-uprawa-zb%C3%B3%C5%BC.pdf).
• Dubas A., Gładysiak S. (red.), Szczegółowa uprawa roślin rolniczych. Wydawnictwo Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu, Poznań 1997.
• Płaskurka i samopsza – stare, ale jare. Harmonia. Twoje zdrowie, Twoja odpowiedzialność. Dostępny w internecie [dostęp 21.01.2019 http://www.niro-bio.pl/wp-content/uploads/2017/01/P%C5%82askurka-i-samopsza-stare-ale-jare-Harmonia.pdf].
• Sazońska B., Uprawa wybranych starych gatunków roślin uprawnych. Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, Oddział w Radomiu, Radom 2017.